wieś

DOŁHAŃ

gromada Okopy, gmina Kisorycze, powiat Sarny, woj. wołyńskie
parafia Okopy


Opracowywane w okolicy:
Karpiłówka, Okopy, Aleksandrówka, Borowina, Kisorycze, Borowe,

A B C D E-F G H I J K L-Ł M N O P R S-Ś T U W Z-Ż


Trzy polskie wioski: Budki Borowskie, Dołhań, Okopy wchodziły w skład gminy Kisorycze. W środku dużych wsi ukraińskich istniejących do dzisiaj - Kisorycze, Karpiłówka, Borowe, Derć. W 1939 wioski liczyły razem około 500 osób.

Wieś sołecka Dołhań (Dołgań) w 1921 r. liczyła około 30 zagród i 150 mieszkańców, prawie wyłącznie Polaków. Położona była około 3 km na północny zachód od Okopów. Około 4 km na zachód i północny zachód od Dołhani leżały dwie duże wsie "ukraińskie": Karpiłówka i Kisorycze. W Dołhani powtarzają się głównie dwa nazwiska: Skurzyński i Lech, a ponadto w okresie międzywojennym dojechało kilka osób o nazwiskach Majko, Stawiarz, Sieradzki, Koza.

Od 1939 roku należała do parafii rzymsko – katolickiej w Okopach, przed tym do parafii w odległym o 18 km. Rokitnie. Wieś o dość zwartej, drewnianej zabudowie, licząca ok. 50 „dymów”, posiadała od 1937 roku swoją szkolę powszechną (4. klasową), gdzie nauczycielem był początkowo Julian Nowosielski, a później po przeniesieniu go do szkoły w Derci, szkołę objął (1938) Stanisław Duda, uczący poprzednio w szkole w Borowem (mieszkał tam u sołtysa Dzierżniuka). Szkoła 7. klasowa znajdowała się w sąsiedniej, dużej, wsi ukraińskiej Karpiłówka. Historia wsi była podobna, jak sąsiedniej wsi Okopy. Różniła się jednak pochodzeniem większości mieszkańców i mniejszym wpływom obcym na język codzienny. Przeważali mieszkańcy przybyli tu w niezbyt odległych czasach z Polski Centralnej, różniąc się od miejscowych głównie ubiorem (nazywano ich „kapeluszniakami” od noszonych kapeluszy – stanowiących swoistą rzadkość), używaniem na co dzień języka polskiego i pewnego rodzaju zamknięciem się w swoim środowisku.

WYKAZ GOSPODARSTW, stan z około 1939 r. Wykaz niepełny.

1.

SZEREMETAAdam, Ukrainiec, żona Anastazja, dwoje dzieci.

2.

JASIŃSKIMichał, żona Teresa, syn Edward (poniżej).

JASIŃSKIEdward, żona Bronisława, córki: Paulina, Felicja, Antonina.

3.

KALINICZIN., radziecki sołtys wsi, żona, dwoje dzieci.

4.

SENKIELJózef, żona IN., córka Genowefa (Kozińska, zob.niżej)
KOZIŃSKIAdam z Okopów, żona Genowefa.

5.

KOZAFranciszek +~1943 (rozstrzelany przez partyzantów radzieckich), sołtys, żona Katarzyna.

6.

SKURZYŃSKIGrzegorz +6/7.12.1943, żona Józefa, syn Felicjan z żoną Bronisławą, wychowanek Leon Wieczorek.

7.

SKURZYŃSKAŁucja (matka Grzegorza) +6/7.12.1943.

8.

ZALEWSKIPaweł +09.1943, zginął przypadkowo podczas ataku niemieckiej ekspedycji karnej na partyzantów radzieckich, żona Janina z d. Kotwicka - c. Waleriana i Marianny z d. Muchorowska z Rudni Bobrowskiej, dzieci: Józef 1928, Bronisława 1931, Weronika 1937. Po wojnie na Dolnym Śląsku.

9.

ZALEWSKIKarol.

10.

ZALEWSKIJan, żona Teofila, córki: Natalia, Stefania, Heronima, Jadwiga.

11.

STAWARZStefan. Rodzina po wojnie w Prabutach.

12.

JEREMIEJCZUKMikołaj, Ukrainiec.

13.

MAJKOWiktor – brak danych o rodzinie. Wyjechał do nowej Polski w 1945 roku.

14.

MAJKOJan – brak danych o rodzinie. Wyjechał do nowej Polski w 1945 roku.

15.

SKURZYŃSKIAlbert +1943 - s. IN. i Elżbiety +1943 (spalona żywcem we domu), żona Franciszka, dzieci: Władysław +07.1943 (poległ w zasadzce UPA jako partyzant OP „Jeszcze Polska nie zginęła” Roberta Satanowskiego), Stanisław, Genowefa.

16.

MAJKOStefan zamordowany 6/7.12.1943 przez Ukraińców, żona Julia, córka Kazimiera. Matka Władysława i ojciec Tadeusz zamordowani przez Ukraińców 6/7.12.1943 roku.

17.

SIERADZKIWładysław, żona Adela, córka Henryka, córka Leokadia, syn Longin. Po wojnie osiedlili się w Iławie.

18.

LECHFeliks, żona Ewa, syn Jan, syn Piotr, córka Zofia (po mężu Żelazko), córka Janina, córka Łucja. Wyjechali w 1945 roku i osiedlili się w Prabutach.

19.

SKURZYŃSKAStanisława (wdowa), syn Józef, syn Zygmunt 1929-1999, córka Bronisława. Po wojnie osiedlili się w nowej Polsce.

20.

SKURZYŃSKIWładysław, żona Marianna +6/7.12.1943, zastrzelona.

21.

LECHHieronim, żona Paulina, syn Zygmunt (kowal), synowa Weronika i ich synowie Kazimierz, Witold i Czesław. Brak danych o losach rodziny.

22.

SKURZYŃSKITomasz, żona Hanna, syn Edward, syn Wacław. Po wojnie osiedlili się w Legnicy.

23.

SKURZYŃSKIBernard 1896-1944 - s. Antoniego i Rozalii z d. Rudnickiej, żona Michalina 1908-1991 z d. Garbowska - c. Teofila i Antoniny z d. Romaniewicz, dzieci: Antoni 1930-2001, Teofil 1932, Ludwik 1934, Stanisław 1937, Edmund 1939-2008, Bernadeta 1941, Antonina 1941. Wyjechali w 1945 roku i osiedlili się we Wrocławiu i w Koszalinie.

24.

KOZIŃSKIFelicjan, żona Zofia, syn Paweł +1943, dwie córki (IN.).

25.

LECHGrzegorz +6/7.12.1943, żona Antonina, syn Franciszek.

26.

LECHTomasz, żona Leontyna, córki: Bronisława, Franciszka, Halina, syn Julian.

27.

LECHMarcin + 6/7.12.1943, syn Teofil + 6/7.12.1943.

28.

PODGÓRSKIWładysław, żona Ludwika, syn Tadeusz, syn Jerzy, syn Henryk. Rodzina po wojnie rozproszyła się po kraju (Lublin i Olsztyn).

29.

LECHWeronika, wdowa, córka Leontyna, córka Franciszka, córka Stefania.

30.

LECHStanisław, żona Janina, syn Wincenty +6/7.12.1943, czworo dzieci (IN.).

31.

SKURZYŃSKIPiotr +1943, żona Janina +1943, dzieci: Jan +1943, Piotr +1943 i Irena 1937-1943.

32.

LECHŁucja, wnuk Bolesław. Wyjechali do nowej Polski w 1945 roku, wnuk w Warszawie.

33.

BOGUCKIWincenty, (rodzeństwo 10 osób) matka Ewa, syn Marian, córka Kazimiera, syn Kazimierz, syn Tadeusz, córka Helena, syn Bolesław i jego żona Wiktoria.

34.

SKURZYŃSKIFranciszek, żona Marcelina, siostra Antonina, syn Julian, syn Henryk, córka Helena. Po wojnie w Prabutach.

35.

SKURZYŃSKIJan, żona Antonina, syn Franciszek (+poległ w partyzantce), syn Edmund, syn Ryszard, córka Jadwiga.

36.

LECHHieronim „Czerwony”, żona Aniela, córka Rozalia, syn Michał.

37.

SZEREMETAMikołaj, żona Nadieżda, syn Feliks, córka Maria, córka Hanna, córka Anastazja.

38.

LECHHilary, żona (IN.), bezdzietni. Po wojnie w Prabutach.

39.

SKURZYŃSKILudwik, żona Emilia, syn Władysław, córka Maria osiedlili się w Prabutach, syn Franciszek obecnie w Braniewie, syn Roman obecnie w Gdyni.

40.

SKURZYŃSKIAdam, żona Marcelina, osiedlili się w Nidzicy.

41.

LECHMichał, żona Stanisława, syn Tadeusz, osiedlili się w Nidzicy.

42.

NN (Polak), gajowy, wywieziony na Sybir i tam zmarł. Pozostała część rodziny została rozstrzelana w swoim domu przez hitlerowsko-litewską ekspedycję karną za przechowywanie Żydów.

43.

ŻELAZKOTeofil (wywieziony na Sybir), żona Waleria, córka Leokadia, córka Zofia, córka Jadwiga.

44.

LECHFranciszek, żona Anna z d. Lech, dzieci: Bronisław (poniżej), Maria, Apolonia 1927-1943, zamordowana w Kisoryczach na drodze z Rokitna do Dołhani, jej zwłoki wrzucono do studni. Byli właścicielami dworku.

LECHBronisław 1919 - s. Franciszka i Anny, żona Jadwiga 1920 z d. Staniewicz.

45.

STAWARZStefan, żona Teofila, rodzina (IN.). Po wojnie osiedlili się w Wąbrzeźnie.

46.

STAWARZTadeusz, żona Teofila, córka Maria +1944, inne dzieci IN.

47.

KOZIŃSKITomasz 1875 (*Sztum) - s. Michała, żona Marcelina z d. Lech dzieci: Adolf, Tomasz, Teofil +1943, Zygmunt +1943 {zamordowani przez ukraińskich policjantów} Syn Aleksander z żoną Anastazją z dziećmi: Filomena, Emilia, Zygmunt mieszkali w Okopach.

48.

ZALEWSKILudwik, żona Paulina, synowie Paweł +1943 i Zygmunt +1943 {zamordowani przez ukraińskich policjantów i Niemców), córki Felicja i Genowefa.

49.

FURTAKMichał 1907-1956, żona Genowefa 1914-1998?, dzieci: Tadeusz 1934-1996, Bronisława 1938 (Mazurkiewicz), Helena 1939-?(zmarła w czasie wojny), Zofia 1941. Po wojnie przesiedleni do Nidzicy, woj. Warmińsko-Mazurskie.

50.

GWOZDEKWładysław, żona Stanisława +6/7.12.1943, córka Teofila +6/7.12.1943, syn Bolesław +1943 (zamordowany na drodze z Rokitna do Dołhani).

51.

SKURZYŃSKAAniela, opiekunka sierot Henryka i Bolesława pozostałych po córce Emilii i zięciu (IN.) zamordowanych przez Ukraińców 1943.

52.

LECHFlorian, żona Filomena, syn Franciszek, córki: Kazimiera, Bronisława, Irena. Po wojnie osiedlili się w Prabutach.

53.

LECHHieronim, żona Teofila, synowie: Hipolit, Czesław, Witold, córka Stanisława. Po wojnie w Prabutach.

54.

DUDAStanisław, nauczyciel, żona IN, syn Eugeniusz 1941. Mieszkali w budynku szkoły?

55.

GOZDEKJan 1889 - s. Andrzeja i Agnieszki z d. Bogacz z Jarosławic, gajowy, żona Maria +1943 z d. Grudzień, dzieci: Jan, Władysław, Stanisław 1928. Mieszkali w domu pod nr 17. Synowie Jan i Stanisław zostali wywiezieni na roboty do Niemiec. Po wojnie: Budziszów Wielki, p. legnicki.
Brak więcej informacji. Proszę Państwa o pomoc w uzupełnianiu wykazu. Objaśnienie: rok w barwie: niebieskiej - śmierć z rąk bandytów ukraińskich (w tym tzw. "upa").
Osoby zainteresowane miejscowością / udostępniające informacje:

FORMULARZ zgłoszenia rodziny i uzupełnienia danych

L.p.

Informacje

1.

Wojciech.Grodzicki[czerwiec 2006] (rodzina Lechów)Wojciech.Grodzicki(a)ipaper.com

2.

Magdalena Wojcik[luty 2007] rodz. Bronisława Lecha.- poz. 44wujjo(a)wp.pl

3.

Edmund Masajada[lipiec 2007] Opis wsi Dołhań. Nowy, pełniejszy wykaz rodzin w poz. 1-53masajada(a)wp.pl

4.

Henryk Misiuna[listopad 2007] uzup. poz. 10.m.misiuna(a)agrolandis.pl

5.

~krepiec7[grudzień 2007] uzup. poz. 47.krepiec7(a)wp.pl

6.

Krzysztof Skurzyński[luty 2008] uzup. poz. 23.k_skurzynski(a)o2.pl

7.

Zygmunt Skurzyński[luty 2008] uzup. poz. 19.sqra32(a)gmail.com

8.

Grażyna Linnik[listopad 2009] (admin: wpis o następującej treści nie potrafiłem zastosować w wykazie rodzin): "łasiwicz Janina ur.24.06.1929, siostra Genowefa Furtak, babcia Skurzyńska"pantetante(a)fastweb.it

9.

Dominik Janiewicz[grudzień 2009] dotyczy poz. 44. Byłbym bardzo wdzięczny gdyby ktoś mógł mi udostępnić jakieś dalsze informacje, jeżeli znacie miejsce gdzie są przechowywane akta parafialne to również prosiłbym o adres.janidomin(a)live.fr

10.

Bogusław Mazurkiewicz- s. Bronisławy. [styczeń 2011] uzup. poz. 49.bm58(a)o2.pl

11.

Weronika Jaworskaz d. Zalewska. [sierpień 2012] uzup. poz. 8.marichmu(a)gmail.com

12.

Eugeniusz Duda- s. Stanisława. [wrzesień 2013] poz. 54. Jeżeli jest ktoś kto pamięta mojego ojca to proszę o kontakt.e.duda(a)poczta.onet.eu

13.

Teresa Bieleckaz d. Gozdek. [październik 2014] poz. 55.komputerygrupak8(a)gmail.com

W czasie okupacji niemieckiej sytuacja mieszkańców Dołhani była podobna do sytuacji mieszkańców sąsiednich polskich wsi: Okopy i Budki Borowskie. W okresie największego zagrożenia ukraińskiego liczyli oni na obronę ze strony partyzantów sowieckich oraz zakładali ucieczkę do lasu. W rejonie Dołhani przez dłuższy czas w 1943 roku działał oddział partyzancki kpt. Jana Nalepki - "Repkina", składający się w większości ze Słowaków. Oddział wchodził w skład zgrupowania partyzanckiego gen. Saburowa. Mieszkańcy Dołhani utrzymywali bliskie kontakty ze Słowakami i niektórzy wstąpili do ich oddziału.

Napad rezunów na wieś nastąpił w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 roku. Mieszkańcy Dołhani, którym udało się ujść z życiem z pogromu, ukrywali się przez pewien czas w lasach. Dzisiaj wsi Dołhań nie ma. Wiele osób z Dołhani mieszka obecnie w Prabutach Żarach, Jedwabnem, Jeleniej Górze, Lubsku i Kluczborku i okolicach tych miejscowości.


Ofiary (których zwłoki odnaleziono i zidentyfikowano) mordów ukraińskich:

  • SKURZYŃSKI Władysław, partyzant w oddziale R. Satanowskiego, został zamordowany w lipcu 1943 r. przez bulbowców w zasadzce przygotowanej w jego stodole;

  • SKURZYŃSKA Łucja, lat ok. 85, zamordowana siekierą na stopniach kościoła w Okopach; w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

  • LECH Teofil s. Marcina, lat ok. 40, zamordowany w swoim mieszkaniu uderzeniem młotka w głowę w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..;

  • LECH Apolonia, lat 24, 3.02.1944 r. w drodze do Rokitna została zatrzymana we wsi Kisorycze (był z nią Stefan Stawarz i jemu udało się uciec), zamordowana i ze sznurem na szyi wrzucona do studni. Ciało jej wydobyte po miesiącu ze studni, nosiło ślady okrutnych tortur;

  • GWOZDEK Stanisława, lat ok. 30, zamordowana we własnym mieszkaniu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..;

  • MAJKO Tadeusz, lat ok.40 (powyżej -miał wnuczkę! poz.16) i żona Władysława, zamordowani w domu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r.

  • SKURZYŃSKA Irena c. Piotra, lat ok. 50, zamordowana we własnym mieszkaniu nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

  • SKURZYŃSKA Elżbieta, lat ok. 60, zamordowana we własnym mieszkaniu nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

  • SKURZYŃSKA Maria, zamordowana we własnym mieszkaniu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

  • STAWARZ Maria zamordowana we własnym mieszkaniu w nocy z 6 na 7 grudnia 1943 r..

  • SKURZYŃSKI Grzegorz, lat ok. 50 i Marianna, lat ok. 70, zamordowani 26.12.1943 r. przez bulbowców gdy wracali od Ukraińca Mikołaja Jeremiejczuka.

  • ŻOŁNOWSKI Ludwik, żona Zofia, synek Mariusz, -mieszkańcy futoru pomiędzy Dołhanią a Kisoryczami. Dnia 22.04.1943 r. wszystkich uduszono w domu i ciała wrzucono do studni. Prawdopodobnie, sprawcami byli chłopi z Kisorycz.

  • SZELUK - żona i młodszy syn Jana Szeluka (byłego oficera Pelury) zamordowani w okrutny sposób na drodze do Rokitna, prawdopodobnie przez Ukraińców z Kisorycz.

Źródła:
1. "NA RUBIEŻY" 46/46 (2000 r.) - opracowanie Zygmunta Bukowskiego,
2. Wojciech Grodzicki.

O wioskach napisano trzy książki Leon Żur -"Mój wołyński epos" Bronisław Janik "Było ich trzy" "Niezwykły świadek wiary na Wołyniu" - o księdzu Ludwiku Wrodarczyku z parafii w Okopach .

pismem pochyłym, kolorem szarym - uwagi administratora strony


Notatki tymczasowe. Do wyjaśnienia: Czy wykazany wcześniej Jan Szeluk był mieszkańcem Dołhania? Tak samo Alfred Rudnicki.

Utworzenie strony: czerwiec 2006, ostatnia edycja: październik 2014 r.

inne strony O KRESACH